Kłykciny kończyste odbytu – objawy, przyczyny i leczenie

Kłykciny kończyste odbytu to brodawkowate zmiany wywołane zakażeniem wirusem HPV, najczęściej typami 6 i 11. Lokalizują się w okolicy odbytu i w kanale odbytu, mogą powodować świąd, sączenie, krwawienie oraz dyskomfort przy wypróżnianiu. Choć mają charakter łagodny, wymagają diagnostyki proktologicznej, ponieważ mogą się rozrastać, nawracać i współistnieć z typami HPV o potencjale onkogennym (nowotworowym). Rozpoznanie opiera się na badaniu klinicznym i anoskopii, a leczenie obejmuje metody miejscowe lub zabiegowe. Duże znaczenie w profilaktyce ma szczepienie przeciw HPV.

Kliknij tutaj, aby umówić się na leczenie kłykcin kończystych odbytu w Centrum Medycznym Melita Medical

Czym są kłykciny kończyste odbytu?

Kłykciny kończyste odbytu (łac. condylomata acuminata) to łagodne zmiany brodawkowate wywołane zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV), najczęściej typami 6 i 11. Lokalizują się w okolicy okołoodbytniczej, w kanale odbytu lub jednocześnie w obu tych miejscach. Mają postać miękkich, wilgotnych, kalafiorowatych narośli o barwie cielistej, różowej lub lekko brunatnej.

Do zakażenia dochodzi głównie drogą kontaktów seksualnych, ale możliwe jest także przeniesienie wirusa przez bezpośredni kontakt skórny. Po wniknięciu do nabłonka wirus HPV powoduje nadmierne namnażanie komórek, a to prowadzi do powstania widocznych zmian skórnych.

Czy są niebezpieczne?

Kłykciny kończyste odbytu mają charakter łagodny, jednak nie należy ich bagatelizować. Nieleczone zmiany mogą się powiększać, zlewać w większe ogniska oraz powodować świąd, krwawienie i dyskomfort przy wypróżnianiu. Zakażenie HPV może współistnieć z typami wirusa o potencjale onkogennym (np. 16 i 18), które zwiększają ryzyko rozwoju zmian przednowotworowych i raka odbytu. Dlatego każda podejrzana zmiana w okolicy odbytu wymaga konsultacji proktologicznej i – w razie wskazań – badania histopatologicznego.

Kłykciny odbytu a hemoroidy

Kłykciny kończyste odbytu i hemoroidy to dwa różne schorzenia, które bywają ze sobą mylone. Kłykciny są brodawkowatymi naroślami wywołanymi przez wirusa HPV i mają zwykle nieregularną, kalafiorowatą powierzchnię. Natomiast hemoroidy to poszerzone sploty żylne kanału odbytu, objawiające się krwawieniem, bólem lub wypadaniem guzków krwawniczych. W przeciwieństwie do hemoroidów, kłykciny są zmianą zakaźną i mogą się rozprzestrzeniać. Różnicowanie opiera się na badaniu proktologicznym – w razie wątpliwości lekarz zleca dodatkową diagnostykę.

Jakie są objawy kłykcin odbytu?

Objawy kłykcin kończystych odbytu zależą od ich lokalizacji (okolica okołoodbytnicza lub kanał odbytu) oraz wielkości zmian. Początkowe objawy mogą być trudno zauważalne, a kłykciny często są wykrywane przypadkowo podczas badania proktologicznego. Najczęściej obserwuje się:

• miękkie, brodawkowate narośla wokół odbytu lub w jego kanale,
• świąd i pieczenie w okolicy odbytu,
• uczucie wilgoci i obecności „ciała obcego”,
• sączenie się wydzieliny surowiczej lub śluzowej,
• niewielkie krwawienie, zwłaszcza przy podrażnieniu zmian,
• dyskomfort lub ból podczas wypróżniania (w przypadku większych ognisk).

Zmiany mogą być pojedyncze lub mnogie, czasem zlewają się w większe skupiska o kalafiorowatej powierzchni. W zaawansowanych przypadkach kłykciny odbytu mogą utrudniać higienę oraz prowadzić do wtórnych stanów zapalnych skóry.

Podejrzewasz u siebie kłykciny kończyste odbytu? Umów się na wizytę w Centrum Medycznym Melita Medical – specjalizujemy się w leczeniu chorób zakaźnych

Przyczyny i czynniki ryzyka

Bezpośrednią przyczyną kłykcin kończystych odbytu jest zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV), najczęściej typami 6 i 11, które odpowiadają za większość zmian o charakterze łagodnym. Do transmisji dochodzi głównie poprzez kontakty seksualne, w tym analne, ale możliwe jest także zakażenie przez bezpośredni kontakt skóra-skóra w okolicy anogenitalnej. Do czynników zwiększających ryzyko rozwoju kłykcin odbytu należą:

• częsta zmiana partnerów seksualnych,
• współistniejące inne choroby przenoszone drogą płciową,
• palenie tytoniu, które osłabia odpowiedź immunologiczną.

Zakażenie HPV może przebiegać bezobjawowo przez długi czas. U części osób układ odpornościowy eliminuje wirusa samoistnie, jednak w przypadku jego utrzymywania się dochodzi do powstania widocznych zmian skórnych w postaci kłykcin.

Diagnoza kłykcin kończystych

Rozpoznanie kłykcin kończystych odbytu opiera się przede wszystkim na badaniu klinicznym. W większości przypadków doświadczony lekarz jest w stanie postawić diagnozę na podstawie obrazu zmian – miękkich, brodawkowatych narośli o kalafiorowatej powierzchni w okolicy odbytu lub w kanale odbytu.

Podstawą diagnostyki jest badanie proktologiczne, obejmujące ocenę okolicy okołoodbytniczej, badanie per rectum oraz anoskopię, która pozwala uwidocznić zmiany zlokalizowane wewnątrz kanału odbytu. W przypadku wątpliwości diagnostycznych lub zmian o atypowym wyglądzie lekarz może zlecić biopsję i badanie histopatologiczne, aby wykluczyć zmiany przednowotworowe lub nowotworowe.

U pacjentów z rozległymi zmianami lub obniżoną odpornością zaleca się również ocenę w kierunku innych infekcji przenoszonych drogą płciową. W wybranych sytuacjach możliwe jest wykonanie testów w kierunku typów HPV o wysokim potencjale onkogennym, szczególnie gdy obraz kliniczny budzi niepokój.

Leczenie kłykcin odbytu

Leczenie kłykcin kończystych odbytu ma na celu usunięcie widocznych zmian oraz ograniczenie ryzyka nawrotów, jednak nie eliminuje całkowicie wirusa HPV z organizmu.

W przypadku niewielkich kłykcin możliwe jest leczenie miejscowe (np. preparaty immunomodulujące lub cytotoksyczne stosowane na skórę). Terapia ta wymaga regularnej kontroli lekarskiej i może trwać kilka tygodni. W zmianach mnogich, rozległych lub zlokalizowanych w kanale odbytu zalecane jest leczenie zabiegowe, takie jak elektrokoagulacja, laseroterapia, krioterapia lub chirurgiczne wycięcie zmian. Zabiegi wykonuje się w znieczuleniu miejscowym lub dożylnym.

Kłykciny odbytu mają tendencję do nawrotów, dlatego po zakończeniu leczenia konieczne są kontrole proktologiczne. W profilaktyce znaczenie ma również szczepienie przeciw HPV oraz leczenie partnerów seksualnych w razie wskazań.

Jak zapobiegać – profilaktyka

Profilaktyka kłykcin kończystych odbytu opiera się na ograniczeniu ryzyka zakażenia wirusem HPV. Najskuteczniejszą metodą zapobiegania jest szczepienie przeciw HPV, które chroni przed najczęstszymi typami wirusa odpowiedzialnymi zarówno za kłykciny (typy 6 i 11), jak i za zmiany o potencjale onkogennym (np. 16 i 18). Szczepienie jest obecnie zalecane dla wszystkich przed rozpoczęciem aktywności seksualnej oraz dla pozostałych aktywnych seksualnie osób, które nie osiągnęły 57. roku życia.

Duże znaczenie ma także stosowanie prezerwatyw, które zmniejszają, choć nie eliminują całkowicie ryzyka zakażenia (HPV przenosi się również przez kontakt skóra-skóra). Ważne jest ograniczenie liczby partnerów seksualnych oraz regularne badania kontrolne w przypadku osób z grupy podwyższonego ryzyka.

Bibliografia:

https://klinikaambroziak.pl/klinikaodadoz/klykciny-odbytu

https://receptomat.pl/post/kk/klykciny-konczyste-odbytu