Przetoka odbytu – operacja i leczenie (Wrocław)

Przetoka odbytu (okołoodbytnicza) to nieprawidłowy kanał o średnicy kilku milimetrów, który łączy wnętrze odbytu lub odbytnicy ze skórą okolicy okołoodbytniczej. To schorzenie częste i wymagające leczenia, ponieważ przetoka nie goi się samoistnie i ma tendencję do nawrotów oraz powikłań.

W większości przypadków przetoka odbytu powstaje jako następstwo ropnia okołoodbytniczego. Zakażenie rozpoczyna się w tzw. kryptach Morgagniego – niewielkich zagłębieniach kanału odbytu, do których uchodzą gruczoły odbytowe. Proces zapalny szerzy się następnie w obrębie zwieraczy odbytu i tkanek przyodbytniczych, prowadząc do wytworzenia trwałego kanału przetoki. Krypty te zlokalizowane są okrężnie w miejscu przejścia nabłonka płaskiego w gruczołowy, co sprzyja szerzeniu się zakażenia.

Przetoki odbytu mogą również występować w przebiegu Choroby Leśniowskiego-Crohna, innych chorób ogólnoustrojowych, nowotworów oraz jako powikłanie po zabiegach chirurgicznych w okolicy odbytu.

Ze względy na umiejscowienie przetoki (ujście wewnątrz odbytu) objawy będą pojawiały się w wyniku przedostania się resztek kałowych do jej wnętrza. Obecność pozostałości pokarmów wraz z bakteriami wewnątrz wąskiego kanału przetoki wywołuje zapalenie i pojawienie się ropnej wydzieliny, która zwykle sączy się przez otwór na skórze. Czasem wydzielina może być również podbarwiona krwią.

Przetoki zwykle nie powodują znaczących dolegliwości bólowych. Jednak w okresie, kiedy dochodzi do zamknięcia zewnętrznego (skórnego) otworu przetoki, ból może być bardzo silny. Jeśli chory samodzielnie bada okolicę odbytu, może wtedy stwierdzić linijne stwardnienie przy odbycie ciągnące się od otworu zewnętrznego przetoki w kierunku wnętrza odbytu.

Rozpoznanie przetoki odbytu opiera się na badaniu proktologicznym oraz diagnostyce obrazowej, które pozwalają potwierdzić obecność przetoki, określić jej przebieg i zaplanować skuteczne leczenie operacyjne.

Ponowne pojawienie się przetoki po leczeniu jest dużym problemem dla chorego i lekarza.

Zwykle nie udaje się ustalić ze 100% pewnością czy doszło do odnowienia się zoperowanej poprzednio przetoki, czy powstała nowa.

Nawroty w zależności od metody leczenia i doświadczenia chirurga sięgać mogą od 6% do nawet 40%.

W sytuacji, gdy pacjent podejrzewa nawrót przetoki, warto, by umówił się na wizytę u lekarza, który wykonywał zabieg lub prowadził diagnostykę przed zabiegiem – pozwoli to z większą precyzją określić skuteczność leczenia i przyspieszy dalsze postępowanie.