14.10.2024

Choroba Leśniowskiego-Crohna – objawy, przyczyny i leczenie

Choroba Leśniowskiego-Crohna należy do nieswoistych chorób zapalnych jelit, która może ujawnić się zarówno u dzieci, jak i osób w średnim wieku oraz starszych. Diagnoza najczęściej dotyczy pacjentów w przedziale wiekowym 15-25 lat, a także osób około 50. roku życia, z podobną częstotliwością dotykając kobiet i mężczyzn. Choroba może zająć każdy odcinek przewodu pokarmowego od jamy ustnej aż do odbytnicy. Najczęściej jednak schorzenie to obejmuje końcowy fragment jelita krętego, a w następnej kolejności jelito cienkie i grube oraz samo jelito grube.

W artykule na temat choroby Leśniowskiego-Crohna znajdziesz informacje o:

Objawach choroby Leśniowskiego-Crohna
Przyczynach choroby Leśniowskiego-Crohna
Leczeniu choroby Leśniowskiego-Crohna

Jeśli chcą Państwo umówić wizytę w Centrum Medycznym Melita Medical lub potrzebują Państwo jakiejkolwiek innej informacji np. na temat wyników badań laboratoryjnych, sposobu przygotowania do zaplanowanych zabiegów lub badań diagnostycznych, zachęcamy do kontaktu telefonicznego:

660 551 155 71 707 21 11 recepcja@melitamedical.pl

Czym jest choroba Leśniowskiego-Crohna?

Choroba Leśniowskiego-Crohna (łac. morbus Leśniowski-Crohn) to choroba przewlekła przebiegająca z naprzemiennymi okresami zaostrzeń i remisji. Jej najbardziej charakterystyczną cechę stanowią odcinkowe zmiany zapalne w obrębie jelita cienkiego lub grubego, nierzadko przedzielone fragmentami zdrowymi. Proces zapalny ma swój początek w błonie śluzowej, skąd sukcesywnie obejmuje pozostałe warstwy ściany przewodu pokarmowego. W efekcie prowadzi do jej włóknienia i zniszczenia, czego konsekwencją jest powstawanie przetok i zwężeń.

Jakie są przyczyny choroby Crohna?

Nie zdefiniowano dotychczas dokładnej przyczyny choroby Leśniowskiego-Crohna. Wskazuje się jednak, że istotną rolę w rozwoju choroby pełni mikrobiota jelitowa modyfikowana przez czynniki środowiskowe takie jak np. nieprawidłowa dieta (spożywanie dużej ilości żywności wysokoprzetworzonej przy niewielkiej zawartości błonnika i witamin), a także uwarunkowania genetyczne i zaburzenia flory bakteryjnej jelit.

Objawy choroby Leśniowskiego-Crohna

Objawy ogólnoustrojowe, które mogą wskazywać na chorobę Leśniowskiego-Crohna, to przede wszystkim:

osłabienie,
bóle brzucha,
biegunka,
gorączka,
niedokrwistość,
niezamierzona utrata masy ciała.

Objawy miejscowe determinuje natomiast odcinek przewodu pokarmowego, w którym zlokalizowane jest ognisko chorobowe, a także stopień zaawansowania zmian. Jeśli obejmują one końcowy odcinek jelita cienkiego, jednym z najczęstszych objawów jest przewlekły ból brzucha z wyczuwalnym w badaniu fizykalnym stwardnieniem w dolnej części brzucha, któremu mogą towarzyszyć również smoliste stolce.

W przypadku, gdy choroba zajęła jelito grube, często pierwszym objawem zgłaszanym przez pacjentów jest ból brzucha i biegunka, a niekiedy także krwawienie. Jeśli choroba zlokalizowana jest w jamie lub przełyku, podstawowym objawem jest ból jamy ustnej i dziąseł, występowanie owrzodzeń aftowych, utrudnione przełykanie czy ból w trakcie przełykania. Częstym symptomem choroby są również zmiany okołoodbytnicze, takie jak wyrośla skórne, owrzodzenia, ropnie i przetoki.

Jak rozpoznać pierwsze objawy choroby?

W przypadku wielu pacjentów jednym z pierwszych objawów choroby Leśniowskiego-Crohna są zmiany okołoodbytnicze (wysypka, ropień, szczelina odbytu, przetoki), które mogą pojawić się znacznie wcześniej niż biegunka lub ból brzucha. Klasyczna postać choroby z zajęciem końcowego odcinka jelita krętego rzadko ma ostry początek – zwykle rozwija się przez dłuższy czas bezobjawowo, niekiedy pierwszym symptomem okazuje się niedokrwistość lub gorączka.

Diagnostyka choroby Leśniowskiego-Crohna

Diagnostyka choroby Leśniowskiego-Crohna zaczyna się każdorazowo od szczegółowego wywiadu z pacjentem i badania fizykalnego. Stwierdzenie w trakcie badania nieprawidłowego oporu w prawej dolnej części brzucha jest często jednym z kluczowych wskazań do rozpoczęcia szerszej diagnostyki w kierunku choroby Crohna.

Jakie badania są najczęściej stosowane w diagnostyce?

Pacjenci w pierwszym kroku kierowani są zwykle na badania laboratoryjne krwi w celu wykrycia i ustalenia poziomu niedoborów w organizmie. Lekarz może także zlecić badanie kału oraz oznaczenie przeciwciał przeciwko Saccharomyces cerevisae (ASCA), aby wykluczyć wrzodziejące zapalenie jelita grubego, które może dawać podobne objawy.

Podstawą w diagnostyce choroby Leśniowskiego-Crohna są badania endoskopowe, takie jak kolonoskopia z oceną końcowego odcinka jelita krętego czy endoskopia kapsułkowa. U części pacjentów wskazane może być również wykonanie badań obrazowych, w tym USG, TK, MR, które są niezbędne do oceny grubości ściany jelita i szerokości światła oraz pomagają zobaczyć zmiany takie jak ropnie czy przetoki, które są położone poza światłem przewodu pokarmowego.

Leczenie choroby Leśniowskiego i Crohna

Jak wspomniano, choroba Leśniowskiego-Crohna jest schorzeniem nieuleczalnym i nawracającym. Istnieją jednak metody kontrolowania jej przebiegu, a nowoczesne leki w połączeniu ze stałą opieką medyczną sprawiają, że pacjenci w okresach remisji często są w stanie prowadzić praktycznie normalny tryb życia.

Przebieg leczenia choroby Crohna zależy w dużej mierze od jej umiejscowienia i stopnia zaawansowania. Dostępne metody leczenia zakładają modyfikację diety i trybu życia, leczenie farmakologiczne (jego najbardziej zaawansowaną formą są w tej chwili leki biologiczne) oraz leczenie chirurgiczne. Interwencja chirurgiczna najczęściej jest konieczna w przypadku pacjentów zmagających się z ropniami, przetokami, podejrzeniem choroby nowotworowej, zwężeniem czy częściową niedrożnością jelit.

Dieta przy chorobie Leśniowskiego-Crohna

W przebiegu choroby Leśniowskiego-Crohna prawidłowe odżywianie jest niezwykle istotne, aby nie dopuścić do ryzyka niedożywienia czy niedoborów (szczególnie żelaza, cynku i kwasu foliowego). Z tego powodu osoby chore powinny stosować dietę urozmaiconą, odpowiednio zbilansowaną i bogatą w składniki odżywcze, witaminy i minerały. Zaleca się spożywanie dziennie 5-6 małych objętościowo posiłków w regularnych odstępach czasu, bazując na diecie lekkostrawnej, o niskiej zawartości tłuszczu i bogatej w białko.

Jakich produktów należy unikać, a które są zalecane?

Osoby zmagające się z chorobą Leśniowskiego-Crohna powinny unikać produktów wzdymających, które mogłyby wywołać dolegliwości ze strony układu pokarmowego lub je nasilić. Wśród nich wskazuje się m.in.:

mleko i przetwory mleczne,
pszenicę,
drożdże,
kukurydzę,
jajka,
banany,
pomidory,
wino.

Chorzy powinni unikać ponadto niepasteryzowanych produktów mlecznych. W chorobie Leśniowskiego-Crohna zaleca się również spożywanie warzyw i owoców w umiarkowanych ilościach, wyeliminowanie potraw smażonych i mocno przyprawionych. Z kolei pacjenci z objawową postacią choroby i zwężeniem przewodu pokarmowego powinni ograniczyć spożycie rozpuszczalnej frakcji błonnika pokarmowego obecnej np. w pieczywie razowym i żytnim, brązowym ryżu, otrębach pszennych, owocach cytrusowych, jabłkach, warzywach kapustnych czy nasionach roślin strączkowych.

Powikłania i rokowania w chorobie Crohna

Powikłaniami, które mogą niekiedy wystąpić w przebiegu choroby Crohna, są tzw. manifestacje pozajelitowe, czyli dolegliwości pojawiające się w okresach nasilenia choroby lub je poprzedzające. Najczęściej objawiają się bólem i zapaleniem stawów kończyn oraz kręgosłupa, rzadziej zapaleniem skóry (rumień guzowaty, piodermia zgorzelinowa). U niektórych pacjentów mogą wystąpić również problemy okulistyczne, takie jak zapalenie twardówki, nadtwardówki czy błony naczyniowej.

Do grrupy powikłań towarzyszących chorobie Leśniowskiego-Crohna zalicza się również powstawanie zwężeń w obrębie jelit. W przypadku, gdy choroba zajęła jelito grube, wskazuje się także na wyższe ryzyko rozwoju choroby nowotworowej w obrębie tego odcinka przewodu pokarmowego.

Dodatkowo, warto wspomnieć o bezpośrednich konsekwencjach zaostrzenia choroby, czyli przewlekłych biegunkach, pogorszonym wchłanianiu czy utracie apetytu wywołanej stanem zapalnym w organizmie. Wszystkie te dolegliwości mogą bowiem prowadzić do niedoborów, anemii, a nawet niedożywienia – stąd tak ważna jest odpowiednia dieta i stała opieka lekarska.

Dowiedz się więcej o leczeniu i diagnostyce choroby Leśniowskiego-Crohna w Melita Medical

660 551 155 71 707 21 11 recepcja@melitamedical.pl

BIBLIOGRAFIA: