Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – przyczyny, objawy i diagnostyka

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – przyczyny, objawy i diagnostyka

WZJG, czyli wrzodziejące zapalenie jelita grubego, to choroba zapalna błony śluzowej odbytnicy lub odbytnicy oraz okrężnicy, która w cięższych przypadkach prowadzi do powstania owrzodzeń. Z tego powodu kluczowe jest podjęcie leczenia na jak najwcześniejszym etapie.

Przyczyny wrzodziejącego zapalenia jelita grubego

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego jest jedną z chorób określonych mianem nieswoistych chorób zapalnych jelit. To poważna choroba, ponieważ w większości przypadków ma przewlekły przebieg. Okresy remisji są długie, ale przerywane ostrymi nawrotami choroby.

Nie jest znana dokładna przyczyna choroby wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. W początkowym stadium choroby u pacjenta obserwuje się aktywację układu immunologicznego, której towarzyszy naciek błony śluzowej przewodu pokarmowego, wywołany przez komórki odpowiedzi immunologicznej. Jednak antygen odpowiadający za wyzwalanie tego zjawiska nadal jest nieznany.

Zaobserwowano natomiast, że osoby, którym usunięto wyrostek robaczkowy przed 20 rokiem życia rzadziej chorują na WZJG.

Dowiedz się więcej o leczeniu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego

Objawy wrzodziejącego zapalenia jelita grubego

Jakie są objawy wrzodziejącego zapalenia jelita grubego na poszczególnych etapach choroby?

Wczesne objawy zapalenia jelita grubego

Jednym z pierwszych objawów wrzodziejącego zapalenia jelita grubego jest biegunka, nierzadko podbarwiona krwią. Chory może wypróżniać się bardzo często, nawet 20 razy dziennie, ale stolce nie są objętościowe, co jest efektem zmian zapalnych w odbytnicy. Biegunce często towarzyszy ból brzucha, gorączka i ogólne osłabienie organizmu.

Zaawansowane objawy wrzodziejącego zapalenia jelita

Mimo iż u większości pacjentów obserwuje się łagodny przebieg choroby, może się ona rozwijać dużo ciężej. U około 20% chorych mogą pojawić się następujące objawy:

  • oddawanie kilku krwistych stolców w ciągu dnia;

  • przewlekłe zmęczenie i osłabienie organizmu;

  • obniżenie ciśnienia tętniczego;

  • obniżenie masy ciała;

  • anemia;

  • znaczna tkliwość w obrębie jamy brzusznej.

Powikłania związane z wrzodami jelita grubego

Komplikacje nieleczonego wrzodziejącego zapalenia jelita grubego są bardzo poważne. Ciężki przebieg tej choroby może prowadzić do niedokrwistości, a nawet konieczności przetoczenia krwi. Może również dojść do rozszerzenia się światła jelita i rozdęcia okrężnicy. Najpoważniejszą konsekwencją wrzodziejącego zapalenia jelita grubego jest zwiększenie ryzyka wystąpienia raka jelita grubego u chorego. Do rozwoju nowotworu dochodzi bardzo rzadko, a stosowanie leków przeciwzapalnych jest działaniem profilaktycznym.

Niemniej jednak niezwykle istotny jest kontakt z lekarzem w przypadku zaobserwowania pierwszych niepojących objawów. Specjalista zadecyduje o podjęciu leczenia łagodzącego lub likwidującego objawy choroby.

Diagnostyka wrzodziejącego zapalenia jelita grubego

Sprawdź, jak wyglądają badania diagnostyczne w celu rozpoznania wrzodziejącego zapalenia jelita grubego.

Badania laboratoryjne

Na samym początku leczenia lekarz musi wykluczyć infekcyjną przyczynę objawów. W tym celu zleci pacjentowi wykonanie badania kału m.in. pod kątem wystąpienia leukocytów. Pomocne będą również badania krwi.

Badania obrazowe

Najwyższą skutecznością w diagnostyce nieswoistych chorób zapalnych jelit wyróżniają się badania obrazowe. W szczególności istotna jest endoskopia jelita grubego z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego. Tego rodzaju badanie umożliwia nie tylko wykrycie choroby, ale również określenie jej rozległości.

Z kolei badania takie jak tomografia komputerowa, zdjęcie przeglądowe jamy brzusznej czy ultrasonografia tego obszaru służą do diagnostyki zmian występujących poza jelitami oraz określania powikłań wrzodziejącego zapalenia jelita grubego.

Biopsja jelita

Biopsja jest niezwykle pomocna w odróżnieniu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego od np. choroby Leśniowskiego-Crohna. Badanie histopatologiczne może również stanowić procedurę leczniczą, czy kontrolną w trakcie leczenia pacjenta. Ważne, aby wycinek pochodził z jak najświeższej części zmiany chorobowej.

Wyróżniamy dwa rodzaje biopsji – z użyciem sztancy i wycięciową.

W celach diagnostycznych najczęściej stosuje się biopsję przy użyciu sztancy, ponieważ umożliwia pobranie tkanki z odpowiedniej głębokości. Zabieg jest wykonywany ze znieczuleniem miejscowym. Lekarz delikatnymi i lekko obrotowymi ruchami wycina odpowiedni bloczek skóry. Na końcu ranę można zszyć lub zostawić do samoistnego zagojenia.

Z kolei biopsja wycięciowa to chirurgiczne wycięcie fragmentu skóry. Ten rodzaj biopsji najczęściej stosuje się do usunięcia np. nowotworów skóry. Zabieg biopsji wycięciowej wymaga od lekarza biegłości chirurgicznej, odpowiedniego zestawu narzędzi chirurgicznych oraz warunków sali zabiegowej.

Kiedy warto rozważyć konsultację z lekarzem?

W związku z tym, że dokładna przyczyna wrzodziejącego zapalenia jelita grubego nie jest znana, warto umówić się na wizytę u lekarza wtedy, gdy zaobserwujemy pierwsze objawy wzbudzające niepokój. Może to być biegunka z krwią, czy ból i tkliwość okolic jamy brzusznej. Jeśli przy wspomnianych objawach towarzyszy nam gorączka oraz ogólne osłabienie, należy niezwłocznie udać się na konsultację u specjalisty.

Wczesna diagnoza i wprowadzenie leczenia mającego na celu złagodzenie objawów skutecznie podnosi komfort życia pacjenta oraz zmniejsza ryzyko wystąpienia powikłań.

W Centrum Medycznym Melita Medical przeprowadzamy kompleksowe badania diagnostyczne i prowadzimy leczenie dla pacjentów chorujących na wrzodziejące zapalenie jelita grubego.

Dowiedz się więcej o leczeniu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego

BIBLIOGRAFIA:

  1. https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/choroby/jelitogrube/65244,wrzodziejace-zapalenie-jelita-grubego-colitis-ulcerosa 

  2. https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/80971,badanie-histopatologiczne 

  3. https://ptmr.info.pl/wp-content/uploads/2020/09/Wytyczne-postepowania-z-chorymi-na-nieswoiste-choroby-zapalne-jelit-w-praktyce-lekarza-rodzinnego-2017.pdf